• De functie van catalytic content in e-Learning, uit de 2e presentatie van Jim Ellis.
• De toegevoegde waarde van een semantic web als je het hebt over Learning analytics.

Catalytic content is een notie die Jim Ellis bedacht en beschrijft de inhoud die aan informatie wordt toegevoegd om – met name – context te geven aan informatie, zoals voorbeelden, analogieën en introducties. Dit is iets dat veel ontwikkelaars van(digitaal) lesmateriaal eigenlijk altijd wel doen. Maar het is goed om te zien dat er goed naar wordt gekeken.

Helaas: Nog geen bewijs, het door hem uitgevoerde experiment (n=26) toonde niet aan dat er meer geleerd werd, noch dat men het leuker word gevonden. Het klinkt overigens wel als een goede notie. Er zijn wel onderliggende principes met een bewezen effect:

• scaffolding
• elaboration theory

Ik ben benieuwd naar de toekomst en heb een mooie nieuwe term geleerd: Catalytic Content.

Het laatste verhaal van Jacob Molenaar ging over Where Education and The semantic web meet. Ik ga hier niet in op het project zelf, maar op een aantal gedachtes die bij mij opkwamen door deze presentatie: inspiratie dus. Jacob verteld dat in zijn project een semantic web hebben ontwikkeld en gemaakt waarin inhoud is gekoppeld aan vaardigheden en leerdoelen. En hij legde uit dat, door gebruik te maken van standaarden (rdf in dit geval kennelijk) allerlei andere informatie gekoppeld kan worden.

Als dat kan, dan wordt het heel interessant om informatie over de lerende (niet je basis tracking en tracing, maar echte Learning analytics) te koppelen hier aan dit is potentieel een zeer rijke en inherent adaptieve leeromgeving.

Nu nog op zoek naar een inzicht hoe je dit kunt personaliseren. Zodat ik in control ben over hoe, wat, waarom en wanneer…

In een discussie van een uur in groepje van 8 man/vrouw kwamen we tot een aantal belangrijke trends. Ik heb er 2 uitgepikt: Information overflow en Workforce Dynamics. Daarna zijn we in deze groepjes deze gaan uitwerken in een aantal scenario’s.

Voor mij zijn de twee belangrijkste trends:

Information overflow, 2 mogelijke uitkomsten voor een opleidingsafdeling:

• Een werk meer, alle info is immers aanwezig
• Veel werk, maar niet meer als content provider, maar voor curation, moderation, het voorzien in verbindingen tussen mensen en voorzien in didactiek en proces

Workforce dynamics, meer en meer een organisatie met losse medewerkers:

• Elke medewerker is verantwoordelijk voor zijn eigen leren, de organisatie meet en certificeert alleen maar
• De opleidingsafdeling is juist de lijm geworden van de organisatie

De interessantste trend uit de andere groepen is mijns inziens

• Iedereen kan nu inhoud produceren en hoe gaat dat de Information overload beïnvloeden, dus User Generated Content.

• Free world: content is free/not filtered, workforce is dynamic.
• Teenager world: Informatie is vrij beschikbaar en de organisatie is leidend in wat er gebeurd.
• Mushroom world: Informatie is niet vrij beschikbaar/gefilterd. De mensen werken echter in losse verbanden.
• Daddy’s world: Informatie is niet vrij beschikbaar en de mensen werken in min of meer vaste organisaties.

Het is vervolgens erg interessant om te kijken welke kenmerken deze scenario’s hebben en hoe ze een effect hebben of leren en de rol van opleidingsafdelingen in organisaties.

Een goede exercitie om zo naar zaken te kijken. Vooral ook omdat dit niet het einde was van de sessie. Er wordt getwitterd over dit onderwerp (@lrnscen en #lrnscen), maar niet in de laatste plaats is er een website waarop is doorgewerkt door de facilitatoren op onze discussies om zo tot een aantal scenario’s te komen: http://learningscenarios.org/ Dit kwam vervolgens vanmorgen in een openinssessie terug (deze heb ik overgeslagen), maar ook vrijdagmiddag nog weer (en die ga ik bijwonen).

Je hoort nog van me.

Anderen die hier over schreven:

• Kasper Spiro http://kasperspiro.com/2011/12/01/oeb11-scenarios-for-the-future-of-corporate-e-learning-participate-lrnscen/
• Job Bilsen http://www.moocha.nl/tag/oeb11/

Wilfred start met het opsommen van een aantal ontwikkelingen die van invloed zijn op leren met ICT, een greep:

• Beschikbaarheid van breedband
• Beschikbaarheid van mobiele en draadloze technologie
• Cloud computing
• Sociale media
• Veranderingen van consumeren naar produceren
• Augmented reality
• Semantische web (dat verdiend nog eens een apart bericht)

Onder die omstandigheden schetsen Wilfred en Marcel dat er 4 scenario’s zijn. Deze zijn op twee assen uit te schrijven:

I – Omgeving die organisatie gecentreerd (dus vanuit de organisatie gestuurd) is vs. die student gecentreerd is.
II – Omgeving met veel IT vs. met weinig IT

Zie de foto van hun model:

4 toekomstscenario's

Ik focus me in de beschrijving van de scenario’s op één aspect, de (digitale) leeromgeving:

• In het scenario van Meester Knel is er sprake van het gebruik van ICT, maar de digitale leeromgeving is vooral een vehikel om logistieke zaken op te lossen. Het geeft toegang tot informatie en digitale boeken. De organisatie bepaald wat je krijgt te zien en wat niet.
• In het scenario van Robocop krijgt ICT een grotere rol. De digitale leeromgeving focust zich dan ook op het aanbieden van lesmateriaal, vaak niet tijdsonafhankelijk, bijv. door webinars, weblectures etc. Wel interacties met mensen dus, maar met een ICT component.
• In het scenario van het dappere snijdertje krijgt de student controle. De minimale leeromgeving bevat dan ook veel content, toegespits op de situatie van de lerende. Daarnaast is er een digitaal portfolio beschikbaar. Learning Analytics is een belangrijke component om inzicht in het leerproces te krijgen en hier op goed te kunnen sturen (het liefst door de cursist zelf).
• In het e-spin scenario is de lerende echt de spin in het digitale web. De leeromgeving is volledig transparant (misschien wel ingebed in de ‘gewone’ wereld. Het gaat om netwerken. Kennis is niet alleen beschikbaar vanuit de organisaties, maar vanuit het netwerk en er is sprake van inhoud dat door de lerenden zelf wordt gegenereerd. Een mooi voorbeeld dat Marcel laat zien is LiveMocha waar taalonderwijs door lerenden aan elkaar gegeven wordt.

De hamvraag is natuurlijk: Hoe zien we het onderwijs nu? De meerderheid kiest toch voor de scenario’s aan de linkerzijde, die dus door de organisatie gestuurd worden. En er komt weinig kritiek uit de zaal als men toch vind dat dit oké is.En ik begrijp het argument dat de techniek niet leidend moet zijn. Dat is waarom ik juist in het onderwijs zou vinden dat het student gecentreerd zou moeten zijn. En of er dan veel of weinig ICT bij moet, dat hangt van veel factoren af.

Ik had gehoopt wat meer bijval te horen voor de rechterkant van het het model. Dat is immers wat er past bij de kritische consument, het kind dat nu klein is en verwacht dat je met een ‘swipe’-beweging op de TV al van zender kan wisselen of een tijdschrift kan bladerenzit volgens mij over een paar jaar niet meer te wachten op een organisatie gecentreerde en gestuurde leeromgeving. Het gaat ook immers om hun ontwikkeling.

Ik vond het overigens een waardig afscheid van Jos, een mooi verhaal en de moeite waard.

• Feitenkennis in het tijdperk van Google
• De ondergang van Instructie ontwerp
• Het niet voldoen van LMS/LCMS & Leeromgevingen

De rest is voor mij ook belangrijk. Ik denk bijvoorbeeld dat Storytelling cruciaal is voor goed leren en retentie. Maar deze is voor mij niet nieuw genoeg.

Masie: 7 Challanges & Trends 2012

In het webinar noemt hij de volgende 7 uitdagingen en trends (of mogelijkheden) die hij in 2012 ziet:

1. Feitenkennis in het tijdperk van Google
2. Storytelling & korte video fragmenten
3. De ondergang van instructie ontwerp (zoals wij het kennen)
4. Personaliseren van de IT
   Mensen bepalen meer en meer welke IT middelen ze willen gebruiken op hun werk.
5. Het niet voldoen van LMS/LCMS & Leeromgevingen
6. Herontwerp van leiderschapsontwikkeling
7. Navigatiesysteem nodig op de werkplek! – Performance support 2012

Verandering van het nut van feitenkennis

Moeten we dingen anders onthouden in het Google tijdperk (het tijdperk waarin alles op te zoeken is)? Dit is een belangrijke vraag volgens Masie. Onderzoek wijst al uit dat als iets op te zoeken en vindbaar is, dat er dan anders wordt omgegaan met onthouden, met leren. Dit wordt Transactive vs. Navigational memorization genoemd. De ontwerpers van leeractiviteiten moeten zich afvragen wat mensen echt moeten onthouden (transactive) en waarvan ze moeten leren hoe ze het moeten vinden (navigational), waarbij er natuurlijk wel voldoende kennis moet zijn om dit te kunnen.

Overigens denk ik zelf dat we dit al wel een tijdje doen. Zoals Masie ook aangeeft is Performance Support hier natuurlijk ook een afgeleide van. Wat nieuw is dat we ons beginnen te realiseren dat ook het daadwerkelijke leren wordt veranderd door het simpele feit dat iets vindbaar is. Daar moeten we iets mee.

De ondergang van instructie ontwerp (zoals wij het kennen)

Masie denkt niet dat dit zo is. Maar het wordt wel anders. Instructieontwerp moet

• natuurlijker
• sneller
• verfijning, iteratief en met verbetering
• te zijn hergebruiken

Het blijft – volgens Masie – wel bestaan. De standaard activiteiten blijven bestaan, maar de deelnemers aan het proces wordt anders. De lerenden, de inhoudsdeskundigen etc. krijgen een veel grotere rol. Je moet je gaan realiseren dat mensen hun eigen leren willen gaan samenstellen. Net als een menu in een restaurant, zou een leerarrangement het begin moeten zijn. Ik bepaal zelf wat ik eet, maar dus ook wat ik leer.

Ik denk dat Masie hier een punt heeft. Het gaat er dus om dat mensen op micro niveau keuzes kunnen maken (wel of geen pepersaus bij de steak), maar wel op basis van een menu. Dus we moeten wel wat maken, maar andere mogelijkheden open laten.

De LMS/LCMS en andere leeromgevingen voldoen binnenkort niet meer

Er is meer en meer nodig om te kunnen blijven voldoen aan de vraag. De organisaties vragen veel veranderingen en toevoegingen aan de leeromgevingen. Eén van de dingen die nodig gaat zijn (zoals Masie aangeeft) is dat de leeromgeving suggesties voor leren zou moeten kunnen geven op basis van informatie over de lerende (cursussen die mensen hebben gedaan, scores, maar ook nieuwe projecten en functies). De omgevingen moeten gaan passen bij de vraag van de lerenden. En dat is veel werk!

Een uitdaging dus voor leveranciers van leeromgevingen. Ik neem hem mee!

Nog wat dingetjes over de webinar:

Interessant aan deze webinar is dat Elliot Masie gaat praten tegen zo’n 1000 mensen (dat was in elk geval de limiet, er waren 1600 aanmeldingen!!!) en toch voelt het alsof hij tegen mij praat. Een goede webinar presentator dus.

Oh, en hij heeft een iPhone en een iPad app laten ontwikkelen voor het congres Learning 2011 voor slechts een paar duizenden dollars. Dit wordt dus steeds goedkoper (zegt hij).

De webinar is helemaal na te luisteren/kijken.

En omdat ik via twitter en facebook toch een aantal reacties kreeg op mijn berichtje over dit artikel wil ik er toch nog wat meer over zeggen…

Ik ben er van overtuigd dat al het leren altijd in een blended vorm plaats vindt. Dat is altijd al zo geweest en dat zal ook altijd wel zo zijn. En daar ben ik blij om. Natuurlijk zijn er periodes geweest – rond 2000 bijvoorbeeld – dat de aandacht wel heel eenzijdig op één soort aanbod werd gericht. Maar dat wil niet zeggen dat zorgvuldig, goed ontworpen leermiddelen altijd uit zijn gegaan van een zekere mix van leermiddelen, media en werkvormen. De term blended learning is mijns inziens dan ook een reactie op de hype die e-learning heette.

Ik heb ooit geleerd – en zeer goed in mijn oren geknoopt – dat een medium op zich zelf slechts een vehikel is voor leermiddelen. Dit werd al geponeerd door Clark in 1985 (zie bijv. een weergave van dit debat op de EduTech Wiki) en op basis van deze argumenten en discussie ben ik er altijd vanuit gegaan dat we de volgende volgorde van denken moeten aanhouden:

1. Wat is nu de echte leervraag, wat willen we dat de persoon in kwestie opsteekt, kan of moet doen?
2. Wat zijn de mogelijkheden, wat is de context (randvoorwaarden)?
3. Welke werkvormen en interacties passen hierbij?
   Kortom op basis van de leervraag (of leerdoel) en de context (welke werkvormen passen bij de doelgroep en de situatie?) bepaal je welke werkvormen het meest geschikt zijn.
4. Welk medium kan ik gebruiken om deze leerdoelen over te brengen (op basis van deze gewenste werkvormen)?

Kortom het gaat om de mix van media en werkvormen. Niet dat je een blend hebt, maar om de samenstelling van de blend. Hoe is je leeroplossing vormgegeven, dat moet de vraag zijn.

Wat mij tegenstaat is de manier waarop de term blended learning wordt gebruikt. Bijvoorbeeld als antwoord op de vraag: “Hoe ga je dit probleem in je organisatie aanpakken?” Het antwoord is dan: “We doen aan blended learning…” Ik denk dan altijd: “Wis en waarachtig, maar welke blend dan? Wat ga je dan blenden?” En daarbij denk ik dan ook vaak nog: “Maakt een blender niet alles stuk?”

Eén van de gevaren van het gebruik van de term blended learning – zo betoogt Atikinson – is dat dit slordige taalgebruik (want dat is het natuurlijk vaak, men bedoelt het goed) ook leidt tot de gedachte dat blended learning ook echt iets is. En dat is het niet. Kunnen we niet gewoon zeggen waar het om gaat bij de vraag: “Hoe ga je dit probleem in je organisatie aanpakken?” Kunnen we dan niet gewoon zeggen dat we een leertraject hebben ontworpen waarin we aan aantal dingen via online zelfstudie aanbieden en dat we dit vervolgens uitdiepen/toepassen/analyseren* in een workshop, waarna een opdracht in de praktijk volgt om vast te stellen of iemand het ook kan? Kan dat? Fijn!

Frequentie van het gebruik van mobiele apparaten

Eén van de zaken die Clark Quinn gelijk in het begin van zijn presentatie aangaf, is het verschil tussen mobile en mobile. Als ik nu op mijn laptop online ben is dat dan ook mobiel leren? We hoeven die vraag natuurlijk niet te beantwoorden om over m-learning te spreken, maar het is wel handig te weten wat er wordt bedoeld. En meestal worden er apparaten bedoeld die telefoon of PDA zijn. En aangezien PDA’s er eigenlijk niet meer echt zijn – we hebben nu smartphones – hebben we het dus over mobiele apparaten waarmee je ook kunt bellen. En als je het op die manier bekijkt is er een groot verschil tussen computers aan de ene kant en mobiele apparaten aan de andere kant.

Ik geloof dat Clark dit heeft afgeleid uit een oude presentatie van Palm.

• Een computer/laptop/PC gebruik je niet heel frequent, maar wel gedurende een lange periode.
  Inderdaad zit ik niet vaak achter mijn computer, maar als ik er achter zit, wel een langere periode.
• Terwijl – zo stelt hij – een mobiel apparaat heel frequent, maar kort, wordt gebruikt. Eventjes een sms-je bekijken/versturen. Even dit en even dat.

Dit klopt wel ongeveer natuurlijk, al zijn er wat uitzonderlijke situaties. Op het moment dat je je smartphone als navigatiesysteem gebruikt, dan gebruik je het wel lang achter elkaar. Daarnaast moeten we ook de tablets (zoals de iPad) nog ergens in dit landschap positioneren. Aangezien je ze gemakkelijker kunt pakken dan een laptop (hij doet het immers ook direct), zul je ze frequenter, maar ook korter gebruiken. Toch is de tijd dat je op je tablet wat doet vaak langer dan bij een computer.

Waar het hier denk ik om gaat is dat een mobiel apparaat geschikt is om vaak, kort iets op te doen. Dat is dus van belang bij het ontwerpen van mlearning. Het gaat hier om korte interactie met de lerende, maar het kan wel frequent. Hij heeft zijn apparaat immers altijd bij de hand.

Mogelijkheden van mobiele apparaten

Een ander inzichtelijk punt zijn de 4 C’s van mobiele apparaten. Ze hebben 4 belangrijke functies, die in het Engels allemaal beginnen met een C:

• Content. Vaak is ook begonnen met content bij m-learning en dat verklaart precies mijn weerstand. Een mobiel apparaat is niet geschikt voor veel formeel lesmateriaal. Het moet kort, en dat is soms natuurlijk nogal lastig. Content is heel belangrijk op een mobiel apparaat, maar niet het enige.
• Communication. Heel logisch. Je kunt immers gemakkelijk bellen, sms-en, mailen, skypen, twitteren etc. met je mobiele apparaat. Hier zou je in je leermiddelenmix rekening kunnen houden. Steeds vaker gaan immers alle vormen van asynchrone en synchrone communicatie (die niet face-to-face is) via een mobiel apparaat. Bij mij in elk geval wel.
• Capture. Dit is een heel belangrijke. Het mobiele apparaat is – heel vaak – in staat om audio, video en beeld vast te leggen met microfoon en camera. Natuurlijk kan er ook worden getypt. Er kunnen echter ervaringen worden vastgelegd en worden gedeeld. Zo kan er worden geleerd. Ook apps die de vastgelegde informatie herkennen (bijvoorbeeld met een app die weet waar je bent en de gevraagde informatie over een camera-beeld projecteert) en op basis hiervan weer wat kunnen doen, kunnen wat toevoegen aan het werk-, leer- en ontwikkelproces van de lerende.
• Compute. Dit vind ik persoonlijk de lastigste. Clark stelt dat je op je mobiele apparaat de mogelijkheid hebt om apps te plaatsen die kleine dingetjes voor je doen, bijvoorbeeld een app waarmee je na een verkoopgesprek wat vragen beantwoord en je een score krijgt over je verkoopgesprek. Ik weet nog niet precies hoe je dit breed zou inzetten voor leren, maar het feit dat de mobiele apparaten ruim voldoende rekenkracht hebben om iets voor je te doen is zeker interessant.

Ik zou zelf bijna een 5e C toevoegen. Namelijk Combinatie. Het interessants is natuurlijk de combinatie van bovenstaande zaken. Als jij een foto maakt van iets, bijvoorbeeld van een apparaat en je communiceert met iemand of je hebt een app die kan vaststellen wat het voor een apparaat is en je kunt dus de vraag stellen hoe je het apparaat bediend en je krijgt vervolgens de content om dit ook daadwerkelijk te kunnen doen en ook om het te leren. Dan hebben we winst.

Ook bij mlearning is het dus weer de kunst om de kracht van het medium in te zetten in je mix van werkvormen en media. Het geeft wat extra, maar kan niet al het andere vervangen.

Overigens stuurde ik een tweet de wereld in na afloop van de webinar waarin ik melde dat ik op wat meer diepgang en detail had gehoopt. Netjes werd er door Clark Quinn teruggetwitterd dat het de bedoeling was dat het wat globaal bleef (wat ik ook best begrijp), en dat zijn boek wat dieper op de materie in zou gaan. Netjes. En krachtig.

• Gepland vs. toevallig (de dimensie serendipiteit)
• Gestuurd vanuit cursist of vanuit de docent/organisatie (de dimensie sturing)
• Alleen, geïsoleerd vs. met en in een groep leren (de dimensie sociale structuur)
• In of buiten de situatie waarin het toegepast kan worden (de dimensie context)

In traditionele definities wordt er vaak wel in gegaan op deze dimensies, maar vaak op één schaal. Ik verwijs graag naar het artikel ‘What is informal learning’ van Jay Cross (uit 2006). Het wordt nog steeds vaak gezien als één continuüm waarop leren plaats vindt. Ik denk dat het in werkelijkheid wat complexer is. Ik ben daarin niet de enige, maar vaak vind ik dat weer te complex worden om als simpel beschrijvingsmodel te hanteren. Maar ik vind de literatuurstudie van mijn oud collega Harm Weistra (Leren in werktijd: een literatuuronderzoek …) een goed en uitgebreid startpunt. Ook de blog van Wytze Koopal (Informeel leren uitgelegd) past goed in de manier waarop ik hier over denk.

Ik heb voor mezelf een iets ander model. Ik denk ook vooral omdat ik niet zoek naar een model om te beschrijven wat de effectiviteit of het rendement is, maar veel meer een model om werkvormen en leersituaties te kunnen afzetten en zo te bepalen of we deze vorm van leren kunnen faciliteren en kunnen registeren. Immers, dat is wat we vanuit de persoonlijke en organisatieontwikkeling vaak willen en nodig hebben.

Serendipiteit (serendipity)

De dimensie serendipiteit ofwel gepland versus toevallig leren is vaak een belangrijk onderdeel in de definities of beschrijvingen van formeel en informeel leren, waarbij gepland hoort bij formeel en toevallig bij informeel leren. Waar het mij in deze dimensie om gaat is of er de intentie was (van wie dan ook) om iets (en vooral ook dat) te leren of dat je ergens iets tegenkomt wat je nu (of later) kunt verbinden met iets wat je tegenkomt. Bij het schrijven van deze blog door mij kan zowel gepland als toevallig leren plaats vinden. Immers ik schrijf dit blog om van te leren, dus nieuwe inzichten over formeel en informeel leren zijn zo bedoeld. Maar als ik tegelijkertijd toevallig zie dat ik met WordPress (de tool die ik gebruik om te bloggen) ook een foto kan toevoegen dan is dat niet zo bedoeld, niet intentioneel en dus toevallig.

Beide vormen van leren zullen in de klassieke definities onder informeel leren vallen, maar zijn wel degelijk heel verschillend.

Sturing (control)

Wie bepaald wanneer en wat er geleerd worden is de belangrijkste vraag bij deze dimensie. Als dit van buiten gebeurt (extrinsiek), bijvoorbeeld door een docent wordt dit eigenlijk altijd onder formeel leren geplaatst en als het leren op initiatief van de lerende gebeurt (intrinsiek) dan wordt dit als informeel gezien. Maar als een coach jou iets duidelijk probeert te maken en hij op dat moment bezig is met het bepalen van jouw doel … of als jij zelf naar een examen training gaat en daar de begeleider een aantal gerichte vragen stelt… Is dat formeel of informeel?

Op de dimensie sturing zijn deze vormen veel makkelijker te plaatsen.

Sociale structuur (social structure/context)

Erg populair is op dit moment samen leren/werken in een sociale omgeving, dit in tegenstelling tot geïsoleerd in je eentje iets leren. Het sociale hoort dan vaak bij informeel en de andere kant is formeel. Dit wringt. Het is natuurlijk heel goed mogelijk (en dit gebeurt misschien nog wel vaker dan anders) dat je in je eentje iets uitvindt (bijvoorbeeld door trial and error) en dus leert en een groepsopdracht tijdens een cursus voelt dus ook als formeel. Toch is deze dimensie voor het faciliteren heel erg belangrijk. Als voorbeeld van plekken waar veel (informeel) geleerd wordt, word vaak een koffiemachine op kantoor genoemd. Tja, dan moet deze er wel zijn…

Context

De context waarin je leert is de vierde dimensie die ik wil onderscheiden. Hier gaat het om de plek waar je het leert. Is dat in de situatie waarin je het toe kunt passen of daar buiten. Een klas- of cursuslokaal is vaak buiten de context, maar ook het leermateriaal kan zorgen dat het buiten de context is. Als je in een leslokaal een computer applicatie moet leren, maar je hebt daar – op een PC – de software tot je beschikking en je kunt oefenen met een werkelijk situatie dan ben je behoorlijk in context bezig! De werkplek is vaak in context. In context wordt vaak gezien als onderdeel van informeel leren en buiten de context als formeel. Maar ook dit is niet zo duidelijk. Als een collega de bedoeling heeft (dus intentioneel en van buiten gestuurd) om jou een procedure op de werkplek voor te doen en je deze te leren, noem ik dat al vlug toch formeel.

Voor mij is dit een handig model om te beschrijven hoe leervormen er uit zien. Meer dan de schaal formeel en informeel. En dan nog bekijken wat is er te faciliteren en te registreren en hoe dan? Maar dat voor een latere blogpost.

Well, most learning I do is driven from within myself, often incidental and casual, serendipitous even. The tools I put in my top 10 are mostly tools that would be considered tools that are used for informal learning. Actually since I am with the Courseware Company it has changed a bit (6 weeks ago)…

The top 10 I come up with (off course it is very volatile) is …

1. Confluence Wiki – a wiki we use to gather thoughts, share ideas and knowledge. It has been invaluable  during my first 6 weeks at my new job. And since it is about getting stuff out and in, it will be very important for my development in the near future.
2. Bloglines – because it is my Feedreader. I lot of interesting stuff comes to me via twitter, but I like the little bit more organized RSS feeds as well. Bloglines still works fine with me.
3. Twitter – I have grown to like twitter. To learn about people in my network, about their ideas, their thoughts. My favourite tool for using twitter is Tweetdeck (both on my PC and my iPhone). I also like Tweetchat to follow and tweet on a specific hashtag and Visible Tweets to show off tweets with a specific hashtag
4. Google – still my first search engine. Since it also searches through most of my other learning tools, such as Twitter, Linked In, but also some secondary sources such as Wikipedia and all blogs a great learning resource.
5. FireFox – Yes it is a browser, but with a lot of add-ons. I use it to gather my links via Del.icio.us, but also to store what I need to read with a little add on called Read it later. I can always see what pages I need to visit again (also on my iPhone).
6. You Tube – My second search engine. For things I want to know more about.
7. Evernote – Last year I wrote down Notepad as tool in which I gather my thoughts. Today it is Evernote. It allows me to use my notes across computers and platforms (eg. my mobile phone)
8. WordPress – still my blogging tool, therefore important for my learning and development. Arguments for this haven’t changed with regards to my previous top 10.
9. PowerPoint – still my tool of choice for presentations. And since I learn a lot by giving presentations an important tool. All though I have to say I like the way Prezi looks at giving a presentation matches my style much more I tend to start of with good old PowerPoint (or does this disqualify me?).
10. Linked In – to find the people I want to learn from and/or with.

It is a top 10, so I had to leave out all of my beautiful iPhone apps, Google maps and all other stuff. But then again, making choices is a good thing. It didn’t change much with regards to last years, still no formal learning tools…

The list of all people who have entered a top 10 is available at the site of Jane Hart. Look at it and see if there’s anything new to you or even add your own top 10.

Delen van leermaterialen door docenten

Tot nu toe, pratend met mensen uit het regulier onderwijs, leek één van de barrières voor het goed kunnen hergebruiken van het leermateriaal te zijn de (on)wil tot het delen van materialen ontwikkeld door de docenten zelf. Tijdens deze sessie, met zo’n tien mensen uit het regulier onderwijs (van basisonderwijs tot HBO) proefde ik dat helemaal niet meer. Integendeel, zeiden ze, veel docenten willen graag een platform waarop ze materiaal dat door hen is ontwikkeld kunnen publiceren en zo voor hergebruik beschikbaar stellen. Dit doen ze in hun eigen ELO’s (electronische leeromgevingen), maar ook in WikiWijs.

Het volgende wat er dan aankomt is dat het nu niet meer gaat om de hoeveelheid leermateriaal die beschikbaar wordt gesteld, niet om de kwantiteit. Ik zie dit als het volgen van de maatschappelijke trend, waar steeds meer openbaar wordt gemaakt en steeds meer wordt gedeeld. Dit is dus goed nieuws. Het volgende punt wordt dan gelijk kwaliteit. Er is dus veel materiaal bij wat niet goed (genoeg) is voor hergebruik. Ofwel omdat het onduidelijk is waar het over gaat, of omdat het gewoon didactisch niet veel voorstelt. Men heeft dus behoefte aan een manier om de kwaliteit van een stuk materiaal te kunnen zien.

Leerobjecten

Ik heb al eerder geconstateerd dat het hergebruik van leerobjecten niet echt een succes is. Leerobjecten zitten namelijk vol met context en die is nu eenmaal vaak niet één op één toepasbaar in een andere situatie. Het kan hierbij gewoon gaan om de context, maar ook om het didactische concept, de doelgroep etc. Toch was dit de verwachting in het begin van de eeuw (dat klinkt lang geleden…). Hergebruik van leerobjecten…

Wat mijn ervaring is en wat ook bevestigd werd door de deelnemers in het gastcollege is dat ze graag materialen hergebruiken, maar geen hele lessen, geen hele leerobjecten. Ze willen onderdelen van lessen hergebruiken. Plaatjes, filmpjes, oefeningen en dit kunnen herordenen, uitbreiden enz. Dit is mooi, maar vereist wel een andere manier van kijken naar hergebruik. Standaarden (zoals SCORM en AICC) bieden hier niet voldoende mogelijkheden voor. Volgens mij is dit een typische case voor het gebruik van (L)CMS, een (leer)content management systeem. Hergebruik van kleinere eenheden en, bij een LCMS, toch de mogelijkheid van tracking en tracing.

>> Presentatie Leerobjecten en hergebruik op SlideShare